Yapay Zekâ Terimleri30 sonuçÇipletChipletTek parça büyük bir yonga yerine, birbirine bağlanan daha küçük yonga parçalarından oluşturulan işlemci tasarımı; yapay zekâ hızlandırıcılarında ölçek ve maliyet avantajı sağlar.Cihaz Üzerinde ÇıkarımOn-device InferenceModel çıkarımının bulut yerine doğrudan kullanıcı cihazında yapılması.Yapay Zekâ PCAI PCNPU içeren ve yerel yapay zekâ özelliklerini (Copilot+ PC vb.) cihaz üzerinde çalıştıran kişisel bilgisayar.Nöromorfik ÇipNeuromorphic ChipBeynin nöron ve sinaps yapısını donanımda taklit eden, düşük güçlü deneysel işlemci.Uç Yapay ZekâEdge AIYapay zekâ modellerinin buluta değil, yerel cihazda çalıştırılması.Gömülü Yapay ZekâEmbedded AIYapay zekânın küçük, gömülü sistemler içine entegre edilmesi.Enerji Tüketimi ve SoğutmaPower Consumption & CoolingYapay zekâ veri merkezlerinin yüksek elektrik ihtiyacı ve sıvı soğutma gibi ısı yönetimi çözümleri.NVLink / InfiniBandGPU'lar arası ve sunucular arası yüksek hızlı bağlantı teknolojileri; dağıtık eğitimin omurgası.GPU KümesiGPU ClusterBinlerce GPU'nun yüksek hızlı ağla bağlanarak tek bir eğitim işi için birlikte çalıştığı yapı.Veri Merkezi / Yapay Zekâ FabrikasıData Center / AI FactoryYapay zekâ eğitimi ve çıkarımına adanmış büyük ölçekli hesaplama tesisi.Hesaplama-Sınırlı vs Bellek-SınırlıCompute-bound vs Memory-boundBir iş yükünün darboğazının işlem gücü mü yoksa bellek aktarımı mı olduğunu belirten ayrım.Sayı FormatlarıFP32 / FP16 / BF16 / FP8 / FP4 / INT8 / INT4Ağırlık ve hesaplamalarda kullanılan sayısal hassasiyet düzeyleri; düşük hassasiyet bellek ve hız kazandırır. Blackwell nesliyle donanım desteği gelen FP4 formatları (MXFP4, NVFP4) artık büyük modellerin eğitim ve sunumunda kullanılıyor.Yüksek Bant Genişlikli BellekHBM (High Bandwidth Memory)Veri merkezi GPU'larında kullanılan, çok yüksek veri aktarım hızına sahip yığılmış bellek türü.Bellek Bant GenişliğiMemory BandwidthBellekten işlemciye saniyede aktarılabilen veri miktarı; LLM çıkarım hızını çoğunlukla bu sınırlar.Hesaplama Gücü / GPU-SaatCompute / GPU-hoursEğitim veya çıkarım için harcanan toplam işlem kaynağının ölçüsü; model maliyetinin temel birimi.Video BelleğiVRAM (Video RAM)GPU üzerindeki, model ve veriyi tutan yüksek hızlı bellek.Saniyedeki Kayan Nokta İşlemiFLOPS (Floating Point Operations Per Second)Bir donanımın hesaplama hızını ölçen birim.TOPSTOPS (Tera Operations Per Second)Genelde NPU'ların tam sayı çıkarım performansını ifade eden birim.Tensör ÇekirdekleriTensor CoresNVIDIA GPU'larında matris çarpımını hızlandıran özel donanım birimleri.GPU NesilleriGPU Generations (A100, H100, Blackwell, Rubin)NVIDIA veri merkezi GPU'larının ardışık nesilleri: Ampere (A100), Hopper (H100/H200), Blackwell (B200/B300) ve 2026'da piyasaya çıkan HBM4 bellekli Vera Rubin; her nesil bellek, bant genişliği ve düşük hassasiyetli hesaplama gücünü artırır.Wafer Ölçekli ÇipWafer-Scale Engine (Cerebras)Tüm silikon plakayı tek bir dev çip olarak kullanan Cerebras mimarisi.Trainium / InferentiaAWS Trainium / InferentiaAmazon'un özel yapay zekâ çipleri; Inferentia çıkarım için tasarlandı, Trainium başta eğitim için çıktı ama Trainium2 ve Trainium3 nesilleriyle artık Bedrock'taki çıkarım yükünün çoğunu da taşıyor (ör. Anthropic'in Project Rainier kümesi).CUDANVIDIA GPU'larında genel amaçlı paralel programlama platformu; yapay zekâ yazılım ekosisteminin fiili standardı.ASIC / FPGABelirli bir iş yükü için özel üretilen çip (ASIC) ve yeniden programlanabilir çip (FPGA); TPU bir ASIC örneğidir.LPU (Groq)LPU (Language Processing Unit)Groq'un LLM çıkarımı için tasarladığı, harici HBM yerine yonga üzerindeki SRAM'e dayanan çok düşük gecikmeli işlemci; NVIDIA Aralık 2025'te yaklaşık 20 milyar dolarlık lisans anlaşmasıyla teknolojiyi ve kurucu ekibi bünyesine kattı, GroqCloud hizmeti sürüyor.Sinir İşlem BirimiNPU (Neural Processing Unit)Yapay zekâ çıkarımı için optimize edilmiş, genelde cihaz içi özel işlemci.Apple Neural EngineApple çiplerindeki, cihaz üzerinde yapay zekâ çıkarımı için özel NPU.Grafik İşlem BirimiGPU (Graphics Processing Unit)Paralel hesaplamada güçlü, yapay zekâ eğitiminde yaygın kullanılan işlemci.Tensör İşlem BirimiTPU (Tensor Processing Unit)Google tarafından geliştirilen, Gemini gibi modelleri eğitmek ve sunmak için kullanılan özel yapay zekâ çipi.Merkezi İşlem BirimiCPU (Central Processing Unit)Genel amaçlı hesaplama yapan ana işlemci.

Ana Sayfa
YZ Haberleri
YZ Linkleri