Yapay Zekâ Terimleri20 sonuçMaliyet TakibiCost TrackingToken kullanımının fiyatlarla çarpılarak istek, kullanıcı veya özellik bazında maliyet hesaplanması.Yatırım GetirisiROI (Return on Investment)Yapay zekâ yatırımının sağladığı kazancın maliyete oranı.Maliyet İzleme / FinOpsCost Monitoring / FinOpsToken, GPU ve API harcamalarının takip edilip optimize edilmesi.Kendi Barındırma Başa Baş NoktasıSelf-hosting Break-even PointAçık ağırlıklı bir modeli kendi GPU'larında çalıştırmanın aynı işi API ile yaptırmaktan ucuz hâle geldiği kullanım hacmi; GPU, enerji, personel ve boşta kalma maliyetleri token hacmiyle karşılaştırılarak bulunur. Düşük veya dalgalı hacimde API, yüksek ve sabit hacimde ya da veri gizliliği zorunluluğunda kendi barındırma öne çıkar.Toplam Sahip Olma MaliyetiTCO (Total Cost of Ownership)Yapay zekâ çözümünün lisans, altyapı, entegrasyon, bakım ve insan kaynağı dahil toplam maliyeti.Güç Kullanım EtkinliğiPUE (Power Usage Effectiveness)Bir veri merkezinin toplam enerji tüketiminin yalnızca bilişim ekipmanının tükettiği enerjiye oranı; 1,0 ideal değerdir, soğutma ve diğer yükler arttıkça yükselir ve enerji maliyetini doğrudan etkiler.Sermaye Gideri ve İşletme GideriCapEx vs OpExYapay zekâ altyapısında şirket içi GPU sunucusu ve veri merkezi gibi peşin yatırım (CapEx) ile bulut GPU'su veya API gibi kullandıkça ödenen gider (OpEx) arasındaki seçim; yüksek ve sürekli kullanımda CapEx, değişken ve belirsiz kullanımda OpEx genelde daha avantajlıdır.Eğitim Maliyeti TahminiTraining Cost EstimationBir modeli eğitmenin hesaplama ihtiyacının kabaca 6 × parametre sayısı × eğitim token'ı formülüyle FLOP olarak tahmin edilmesi, bunun GPU'nun fiilen elde edilen hızına bölünerek GPU-saate, saatlik fiyatla da paraya çevrilmesi; deneme koşuları, başarısız denemeler ve veri hazırlığı ayrıca eklenir.Model FLOP Kullanım OranıMFU (Model FLOPs Utilization)Bir eğitim veya çıkarım işinin GPU'nun teorik en yüksek hesaplama gücünün ne kadarını fiilen kullandığını gösteren oran; büyük model eğitimlerinde çoğu zaman %50'nin altındadır ve düşük olması aynı iş için daha fazla GPU-saat, yani daha fazla maliyet demektir.Kredi SistemiCreditsÜretken medya platformlarında görsel/video üretiminin token yerine kredi birimiyle ücretlendirilmesi.GPU Fiyatlandırması ve Kiralama ModelleriGPU Pricing (On-demand / Reserved / Spot)Bulutta GPU'nun saat başına ücretlendirilmesi ve üç temel kiralama modeli: esnek ama en pahalı isteğe bağlı (on-demand), bir-üç yıllık taahhütle indirimli rezerve ve boştaki kapasiteyi ucuza veren ama her an geri alınabilen spot; fiyat GPU nesline, bölgeye ve sağlayıcıya göre değişir.NeobulutNeocloudGenel amaçlı bulut sağlayıcılarından farklı olarak yapay zekâ için GPU kapasitesi kiralamaya odaklanan bulut şirketleri (CoreWeave, Nebius, Lambda, Crusoe gibi); genelde daha düşük GPU-saat fiyatı ve yeni nesil GPU'lara daha hızlı erişim sunar.Koltuk vs Kullanım Bazlı FiyatSeat-based vs Usage-based PricingKullanıcı sayısına göre sabit abonelik ile gerçek tüketime göre ücretlendirme modelleri arasındaki ayrım.Fiyat KademeleriPricing Tiers (Free / Plus / Pro / Enterprise)Yapay zekâ ürünlerinin farklı kullanım limiti ve özellik setleriyle sunulan abonelik seviyeleri.Maliyet-Performans DengesiCost-Performance TradeoffBir görev için en güçlü ve pahalı model yerine yeterli kaliteyi en düşük maliyetle veren modeli seçme kararı; model yönlendirme, küçük modele damıtma, istem önbelleği ve toplu işleme bu dengeyi iyileştirmek için kullanılır.Jevons ParadoksuJevons Paradoxİngiliz iktisatçı William Stanley Jevons'ın 1865'te kömür kullanımı için gözlemlediği olgu: bir kaynağı kullanmak verimlileştikçe ve ucuzladıkça toplam tüketimi azalmak yerine artabilir. Yapay zekâda token ve çıkarım maliyetleri düştükçe kullanımın ve toplam harcamanın büyümesini açıklamak için sık anılır.Çıkarım MaliyetiInference Cost (Cost per Request)Modeli kullanırken her istek için ödenen maliyet; API'de girdi token'ı × girdi fiyatı + çıktı token'ı × çıktı fiyatı olarak hesaplanır, kendi barındırılan modelde ise GPU-saat maliyeti işlenen istek sayısına bölünür. Uzun bağlam, düşünme token'ları ve araç çağrıları maliyeti hızla artırır.Görev Başına MaliyetCost per TaskBir ajanın veya iş akışının tek bir işi baştan sona tamamlamasının toplam maliyeti; tek görev onlarca model ve araç çağrısı içerebildiği için istek başına maliyetten daha anlamlı bir birimdir ve insan emeğinin maliyetiyle karşılaştırmada kullanılır.Token FiyatlandırmasıToken-based PricingAPI kullanımının işlenen girdi ve üretilen çıktı token sayısına göre ücretlendirilmesi.Milyon Token Başına MaliyetCost per Million TokensLLM API'lerinin standart fiyatlandırma birimi; girdi ve çıktı token'ları için ayrı fiyat uygulanır.

Ana Sayfa
YZ Haberleri
YZ Linkleri