Tümüüretken yapay zekâ565makine öğrenmesi197yapay zekâ ajanları98yapay zekâ araçları89model eğitimi81yapay zekâ güvenliği64çıkarım57yapay zekâ şirketleri48yapay zekâ modelleri48rag48framework46benchmark46değerlendirme46model mimarileri44yeni nesil yapay zekâ43mlops42yapay zekâ temelleri39llmops37gözlemlenebilirlik36token35transformer35yapay zekâ yönetişimi32yapay zekâ donanımı30yapay zekâ tarihi29yapay zekâ etiği29regülasyon29bilgi yönetimi28dosya formatları27kodlama25üretken medya25multimodal25görsel üretimi25doğal dil işleme23veri güvenliği22gizlilik22pekiştirmeli öğrenme21yapay zekâ maliyeti20sohbet robotları19yapay zekâ iş dünyası17robotik16fiziksel yapay zekâ16içerik doğrulama13mcp5xai3hugging face3openai2anthropic2perplexity2neuralink2az örnekle öğrenme1euclidean distance1ann search1yaklaşık en yakın komşu arama1vector store1vektör deposu1nearest neighbor1en yakın komşu1hierarchical navigable small world1hnsw1dot product1
Açgözlü Kod ÇözmeGreedy DecodingHer adımda en olası tek token'ı seçen basit üretim stratejisi.Açık Ağırlıklı ModelOpen Weights ModelEğitilmiş ağırlıkları indirilip yerel olarak çalıştırılabilen ve ince ayarlanabilen model; eğitim verisi ve kodu genellikle paylaşılmadığından ve lisansı kısıtlamalar içerebildiğinden tam anlamıyla açık kaynaktan farklıdır (Qwen, DeepSeek, Gemma, gpt-oss, Llama).Açıklama KuyruğuAnnotation QueueÜretim izlerinin insan değerlendiriciler tarafından sırayla etiketlenmesi için oluşturulan iş listesi.AdaptörAdapterDondurulmuş modele eklenen küçük eğitilebilir katmanlarla ince ayar yapma yöntemi.Adım SayısıSampling StepsDifüzyon modelinin gürültüden görsele ulaşırken yaptığı iterasyon sayısı; kalite ve süre arasında denge kurar.AgentOpsAjanların geliştirme, dağıtım, izleme, maliyet ve güvenlik yönetimini kapsayan operasyon pratikleri.Ajan Benchmark'larıAgent Benchmarks (GAIA, tau-bench, WebArena, OSWorld)Ajanların araç kullanımı, web gezinme ve bilgisayar kullanımı görevlerindeki başarısını ölçen benchmark ailesi.Ajan Çalışma ZamanıAgent RuntimeBir ajanı barındıran, durumu, oturumları, araç erişimini ve zamanlamayı yöneten yürütme altyapısı.Ajan DöngüsüAgent LoopAjanın temel çalışma döngüsü: model bağlama bakıp ya yanıt verir ya araç çağrısı üretir; araç çalıştırılır, sonucu bağlama eklenir ve model yeniden çağrılır. Model araç çağırmayı bırakana veya bir sonlandırma koşulu oluşana kadar sürer.Ajan Hedefinin Ele GeçirilmesiAgent Goal Hijack (ASI01)Saldırganın zehirlenmiş veriler, yanıltıcı araç çıktıları veya gizli talimatlarla ajanın hedefini ya da karar verme sürecini değiştirmesi; ajanların talimatı diğer içerikten ayırt etmekte zorlanmasından kaynaklanır.Ajan İletişim ProtokolüACP (Agent Communication Protocol)IBM'in BeeAI projesi kapsamında geliştirilen, ajanların birbiriyle mesajlaşmasını sağlayan açık protokol; 2025'te Linux Vakfı altında A2A ile birleştirilmiştir.Ajan KabuğuAgent HarnessBir ajanın çalışma döngüsünü, araç erişimini ve ortamını saran çatı/yürütme katmanı.Ajan KarışımıMoA (Mixture of Agents)Birden fazla LLM'in aynı soruya ürettiği yanıtların bir birleştirici (aggregator) modele verildiği, gerekirse katmanlar halinde tekrarlanarak tek ve daha kaliteli bir yanıta dönüştürüldüğü yaklaşım (Together AI, 2024).Ajan KartıAgent CardA2A protokolünde bir ajanın yeteneklerini, adresini ve kimlik doğrulama yöntemini tanımlayan makine okunur belge.Ajan Keşfi / Kayıt DefteriAgent Discovery / RegistryAjanların birbirini bulup yeteneklerini öğrenmesini sağlayan dizin mekanizması.Ajan KimliğiAgent Identity (Non-Human Identity)Ajanlara insanlardan ayrı, izlenebilir ve yetkilendirilebilir kimlik ve kimlik bilgileri verilmesi.Ajan Kontrol DüzlemiAgent Control PlaneKurum içindeki birden fazla ajanın başlatıldığı, izlendiği, yetkilendirildiği ve yönetildiği merkezi yönetim katmanı.Ajan Kum HavuzuAgent SandboxBir ajanın güvenli, izole bir ortamda kod/araç çalıştırabildiği test alanı.Ajan ModuAgent ModeAsistanın tarayıcıyı kullanıp form doldurma, alışveriş gibi çok adımlı görevleri kullanıcı adına yürüttüğü mod.Ajan Ödeme ProtokolleriAP2 / Agentic Commerce ProtocolYapay zekâ ajanlarının kullanıcı adına güvenli şekilde alışveriş ve ödeme yapabilmesi için geliştirilen açık protokoller (Google'ın AP2'si, OpenAI ve Stripe'ın Agentic Commerce Protocol'ü).Ajan SunumuAgent ServingAjanların üretim ortamında API olarak çalıştırılması; tek model çağrısından farklı olarak çok adımlı ve uzun süren yürütmeyi, akışlı yanıtı, oturum durumunu, araç erişim yetkilerini ve izlemeyi yönetmeyi gerektirir.Ajan Tabanlı Güvenlik Operasyon MerkeziAgentic SOCUyarıların sınıflandırılması, araştırılması ve tehditlerin sınırlandırılması gibi güvenlik operasyonu adımlarını yapay zekâ ajanlarının yürüttüğü güvenlik merkezi modeli.Ajan Tabanlı İş Akışı vs AjanAgentic Workflow vs AgentAdımların geliştirici tarafından önceden kodlandığı akışlar ile adım sırasına modelin karar verdiği ajanlar arasındaki ayrım.Ajan Tabanlı KodlamaAgentic CodingKodlama ajanının çok dosyalı değişiklikleri planlayıp uyguladığı, test çalıştırdığı ve hataları kendi düzelttiği geliştirme biçimi.Ajan Tabanlı RAGAgentic RAGBir yapay zekâ ajanının getirme stratejisine karar verdiği dinamik RAG yaklaşımı.Ajan Tabanlı Süreç OtomasyonuAgentic Process Automation (APA)Kurumsal süreçlerde sabit RPA betikleri yerine hedef verilen yapay zekâ ajanlarının adımları kendisinin planladığı, istisnaları yorumladığı ve gerektiğinde RPA robotlarını ya da insanları devreye soktuğu otomasyon yaklaşımı; Automation Anywhere ve UiPath gibi RPA üreticilerinin yeni ürün hattıdır.Ajan Tabanlı TicaretAgentic CommerceAjanların kullanıcı adına ürün araştırıp satın alma ve ödeme yapabilmesi; ödeme protokolleri ve güven sorunlarını gündeme getirir.Ajan Tabanlı Yapay ZekâAgentic AITek bir soruya yanıt üretmek yerine hedef alıp plan yapan, araç kullanan, sonuçları kontrol eden ve çok adımlı işleri sınırlı insan gözetimiyle tamamlayan yapay zekâ sistemlerinin genel adı; ajanları, ajan iş akışlarını ve bunları yöneten altyapıyı kapsar.Ajan Tabanlı WebAgentic WebWeb sitelerinin insanlar kadar ajanlar için de tasarlandığı, MCP/WebMCP gibi standartlarla makine erişimine açıldığı vizyon.Ajan Tasarım ZamanıAgent Design TimeBir ajanın davranışının, araçlarının ve yapılandırmasının henüz çalıştırılmadan, geliştirme/tanımlama aşamasında belirlendiği evre.Ajan Tedarik Zinciri AçıklarıAgentic Supply Chain Vulnerabilities (ASI04)Ajanın çalışırken kullandığı üçüncü taraf ajanların, araçların, MCP sunucularının, modellerin veya eklentilerin kötü niyetli, ele geçirilmiş ya da değiştirilmiş olması riski.Ajan Yetkilendirmesi / Yetki DevriDelegated Authorization (OAuth for Agents)Ajanın kullanıcının şifresini almadan, OAuth gibi standartlarla kullanıcı adına sınırlı kapsamlı ve süreli erişim yetkisi alarak çalışması; yapılan her işlem ajanın kendi kimliği ve kimin adına çalıştığıyla birlikte kayda geçer.Ajan YönetişimiAgent GovernanceYapay zekâ ajanlarının yetkilerini, kimliklerini, eylem sınırlarını, insan onay noktalarını ve denetim kayıtlarını kapsayan yönetişim çerçevesi.Ajan-Bilgisayar ArayüzüACI (Agent-Computer Interface)Bir ajanın araçlar, dosya sistemi ve ortamla etkileşime girdiği arayüz katmanı.Ajanlar Arası İletişimA2A (Agent-to-Agent)Farklı satıcı ve çerçevelerle geliştirilmiş ajanların birbirini keşfedip (Agent Card) görev devretmesini ve sonuç alışverişi yapmasını sağlayan açık protokol; Google 2025'te başlattı, Haziran 2025'ten beri Linux Vakfı altında yönetiliyor.Akıl YürütmeReasoningModelin bir sonuca ulaşmak için mantıksal adımlar izlemesi.Akıl Yürütme ModeliReasoning ModelYanıt vermeden önce uzun bir düşünme zinciri üretecek şekilde, çoğunlukla doğrulanabilir ödüllü pekiştirmeli öğrenmeyle eğitilmiş model; matematik, kod ve planlamada güçlüdür. Bugün öncü modellerin çoğu düşünmesi açılıp kapatılabilen veya düzeyi ayarlanabilen hibrit modellerdir.Akıl Yürütme Token'ıReasoning TokenBazı akıl yürütme modellerinin nihai yanıttan önce problemi çözerken ürettiği, genelde ayrıca sayılan içsel token'lar.Akış EşlemeFlow MatchingGürültüden veriye düz bir yol öğrenen, difüzyona alternatif ve genelde daha az adımla üretim yapan üretken yöntem (FLUX, SD3 gibi).Akışlı ÜretimStreamingModel çıktısının token token, gerçek zamanlı olarak iletilmesi.Alana Özgü Dil ModeliDSLM (Domain-Specific Language Model)Hukuk, finans, sağlık gibi belirli bir sektör veya iş süreci için özel veriyle eğitilmiş ya da ince ayarlanmış, o alanda genel modellerden daha isabetli ve uyumlu dil modeli.Aldatıcı Hizalama / EntrikaDeceptive Alignment / SchemingModelin hizalanmış görünürken gizli hedefler doğrultusunda davranması riski; gelişmiş güvenlik araştırmalarının konusu.Alt AjanSubagentAna ajanın belirli bir alt görevi devrettiği, kendi ayrı bağlamında ve genellikle sınırlı araçlarla çalışıp ana ajana yalnızca sonucun özetini döndüren ikincil ajan; ana ajanın bağlamını temiz tutar ve işlerin paralel yürütülmesini sağlar.Amazon NovaAmazon'un Bedrock üzerinden sunduğu kendi temel model ailesi.Anayasal Yapay ZekâConstitutional AIAnthropic'in, modelin yazılı ilkelerden oluşan bir 'anayasa'ya göre kendi yanıtlarını eleştirip düzelttiği ve insan etiketi yerine yapay zekâ geri bildirimiyle (RLAIF) hizalandığı yöntem; Claude'un anayasası Ocak 2026'da yeniden yazıldı.Anlamsal AramaSemantic SearchKelime eşleşmesi yerine anlam benzerliğine dayalı arama.Anlamsal BellekSemantic MemoryGenel bilgi ve kavramların saklandığı bellek türü.Anlamsal ÖnbellekSemantic CacheAnlamca benzer isteklere önceden üretilmiş yanıtları döndüren önbellekleme türü.Anlamsal ParçalamaSemantic ChunkingMetni sabit uzunluk yerine anlam bütünlüğüne göre bölme yöntemi.AnthropicClaude modellerinin geliştiricisi; güvenlik odaklı yapay zekâ araştırma şirketi.Aracın Kötüye KullanımıTool Misuse & Exploitation (ASI02)Ajanın kullanmaya yetkili olduğu bir aracı güvensiz veya amaç dışı biçimde kullanması; önemli verileri silmek, maliyetli API çağrılarını yığmak veya bilgi sızdırmak gibi.AraçToolAjanın çağırabildiği harici fonksiyon veya servis (web arama, hesap makinesi, veritabanı sorgusu vb.).Araç ÇağırmaTool CallingModelin aracı kendisi çalıştırmak yerine araç adını ve parametrelerini yapılandırılmış (JSON) bir çağrı olarak üretmesi; uygulamanın bu çağrıyı yürütüp sonucu modele geri vermesi. Ajanların dış dünyayla etkileşiminin temel mekanizmasıdır.Araç Kayıt DefteriTool RegistryKullanılabilir araçların merkezi olarak listelendiği kayıt sistemi.Araç KullanımıTool UseModelin görevi tamamlamak için harici araçlardan yararlanması.Araç ŞemasıTool Schema / DescriptionBir aracın adını, amacını ve parametrelerini modele tanıtan yapılandırılmış (genelde JSON Schema) tanım.Araç ZehirlenmesiTool Poisoning (MCP)Bir MCP aracının açıklamasına gizli talimatlar yerleştirilerek modelin manipüle edilmesi saldırısı.ARC-AGIEzberlenemeyen, az örnekten kural çıkarmayı gerektiren görevlerle genel akıl yürütmeyi ölçen benchmark serisi; ARC-AGI-1 ve 2 ızgara tabanlı görsel bulmacalardan oluşur, Mart 2026'da çıkan ARC-AGI-3 ise ajanların kuralları keşfetmesi gereken etkileşimli oyunlar kullanır.Arka Plan AjanıBackground AgentKullanıcı etkileşimi olmadan, uzun süren görevleri bulutta veya arka planda tamamlayan ajan.Aşırı RetOver-refusalModelin zararsız istekleri de gereksiz yere reddetmesi; güvenlik ile faydalılık dengesinin bozulması.

Ana Sayfa
YZ Haberleri
YZ Terimleri
YZ Linkleri