bugünün notları ✎

Teknoloji Notlarım

bölüm

Yapay Zekâ Terimleri

89 terim · yapay zekâ araçları

AiderTerminalde çalışan, farklı modellerle kullanılabilen ve her değişikliği açıklamalı git commit'i olarak kaydeden açık kaynak kodlama asistanı.Arize PhoenixAçık kaynak, OpenTelemetry tabanlı LLM izleme ve değerlendirme aracı.AutoGenMicrosoft Research'ün, ajanların birbirleriyle mesajlaşarak görev çözdüğü çoklu ajan framework'ü; Ekim 2025'ten beri bakım modunda, yeni geliştirme Semantic Kernel ile birlikte halefi Microsoft Agent Framework'te sürüyor (1.0 sürümü Nisan 2026).Bulut Yapay Zekâ PlatformlarıCloud AI PlatformsAWS (Bedrock), Microsoft (Foundry, eski Azure OpenAI/AI Foundry) ve Google'ın (Gemini Enterprise Agent Platform, eski Vertex AI) birçok sağlayıcının modeline yönetilen erişim, ince ayar, ajan kurma ve dağıtım sunan bulut servisleri.ChatGPT AtlasOpenAI'nin Ekim 2025'te çıkardığı, ChatGPT'nin yerleşik olduğu ve ajan moduyla sayfalarda kullanıcı adına işlem yapabilen yapay zekâ tarayıcısı; 9 Ağustos 2026'da kapatıldı, tarayıcı özellikleri ChatGPT masaüstü uygulamasına taşındı.ChatGPT DotsDots (OpenAI)OpenAI'nin Eylül 2026'da tanıttığı, ad ve avatar verilebilen, Slack, Teams ve ChatGPT üzerinden çalışıp kodlama dahil iş görevlerini üstlenen, sürekli açık iş ajanları.ChromaHafif, açık kaynak vektör veritabanı.Claude Agent SDKAnthropic'in Claude Code altyapısını geliştiricilere açan, araç ve dosya erişimli ajan kurma kiti.Claude CodeAnthropic'in terminalde (ayrıca IDE ve web üzerinden) çalışan, depoyu okuyup değiştirebilen, komut ve test çalıştırabilen kodlama ajanı.Claude DuetClaude Duet (Anthropic)Anthropic'in 21 Ekim 2026'da araştırma önizlemesi olarak açtığı, bulutta kendi sanal makinesi ve tarayıcısıyla çalışan proaktif kişisel ajan; bağlı e-posta, takvim ve iş uygulamalarını birkaç saatte bir tarayıp dikkat gerekenleri bildirir, işleri arka planda yürütür. Gönderme, ödeme, imzalama ve silme kullanıcı onayı gerektirir; hesaplar arası para aktarma ve menkul kıymet işlemleri onayla bile yapılamaz.ClineVS Code eklentisi ve CLI olarak çalışan, yerel modeller dahil farklı modellerle kullanılabilen açık kaynak kodlama ajanı.CodexOpenAI'nin kodlama ajanı ailesi; bulutta görev yürüten Codex ajanını, terminalde çalışan açık kaynak Codex CLI'ı, IDE eklentisini ve Şubat 2026'da çıkan masaüstü uygulamasını kapsar.ComfyUI / Automatic1111Açık kaynak görsel ve video üretim modellerini yerel olarak çalıştırmak için kullanılan arayüzler; ComfyUI düğüm tabanlı iş akışı kurmayı, Automatic1111 ise klasik web arayüzünü sunar.CrewAIÇoklu ajan iş birliğini kolaylaştıran açık kaynak framework.CUDANVIDIA GPU'larında genel amaçlı paralel programlama platformu; yapay zekâ yazılım ekosisteminin fiili standardı.Cursor / Windsurf (Devin Desktop)VS Code tabanlı, yapay zekâ yerleşik kod editörleri; sohbet, kod tabanı indeksleme ve çok dosyada değişiklik yapan ajan modu sunar. Windsurf, Cognition'a geçtikten sonra Haziran 2026'da Devin Desktop adını aldı.Çıkarım SağlayıcılarıInference Providers (Together, Fireworks, Groq)Açık ağırlıklı modelleri hızlı ve uygun maliyetli API ile sunan uzman servisler.DeepSpeed / MegatronDeepSpeed / Megatron-LMÇok büyük modellerin dağıtık eğitimi için Microsoft ve NVIDIA'nın kütüphaneleri.DevinDevin (Cognition)Cognition şirketinin, görevleri bulutta kendi ortamında baştan sona yürütüp sonucu pull request olarak sunan otonom yazılım mühendisi ajanı.Dify / FlowiseLLM uygulamalarını ve ajanları görsel arayüzle kurmayı sağlayan açık kaynak platformlar.DSPyİstem ve pipeline'ları programatik olarak optimize etmeyi sağlayan framework.Elasticsearch / OpenSearchTam metin arama motorları; artık vektör ve hibrit aramayı da destekler.ElevenLabsGerçekçi metinden sese, ses klonlama ve dublaj teknolojisiyle bilinen şirket.FAISSMeta tarafından geliştirilen, benzerlik araması için açık kaynak kütüphane.GitHub CopilotGitHub/Microsoft'un kod tamamlama, IDE içi sohbet, bulutta çalışan kodlama ajanı ve terminalde çalışan Copilot CLI sunan kodlama asistanı.Google ADKGoogle Agent Development KitGoogle'ın Gemini ve A2A ile uyumlu, çoklu ajan sistemleri için açık kaynak framework'ü.Google AntigravityGoogle'ın Kasım 2025'te tanıttığı, birden fazla kodlama ajanını paralel yönetmeye odaklı geliştirme platformu; IDE, CLI ve SDK olarak sunulur. Haziran 2026'da bireysel kullanıcılar için Gemini CLI'ın yerini Antigravity CLI almıştır.GooseBlock'un başlattığı, bugün Linux Vakfı bünyesindeki Agentic AI Foundation'da geliştirilen, MCP uzantılarıyla çalışan açık kaynak ajan.Gradio / StreamlitPython ile hızlı yapay zekâ demo arayüzü oluşturmayı sağlayan kütüphaneler.Grok BotGrok Bot (xAI)xAI'ın Ağustos 2026'da çıkardığı, kendi bulut bilgisayarında sürekli çalışan, API'si olmayan sitelere bile kullanıcı adına giriş yapabilen ve onay gereken adımlarda kullanıcıya mesaj atan ajan.HaystackArama ve RAG odaklı açık kaynak NLP framework'ü.HiggsfieldSinematik kamera hareketleri, karakter tutarlılığı ve çoklu model erişimiyle bilinen yapay zekâ video/görsel üretim platformu.Hugging FaceAçık kaynak model, veri kümesi ve araçların paylaşıldığı topluluk platformu.Hugging Face HubModel, veri kümesi ve demo uygulamaların (Spaces) barındırıldığı depo.JAXGoogle'ın yüksek performanslı sayısal hesaplama ve otomatik türev kütüphanesi; TPU'larda büyük model eğitiminde kullanılır.Jupyter NotebookKod, çıktı ve açıklamaların bir arada tutulduğu etkileşimli geliştirme ortamı; veri bilimi çalışmalarının standardı.KaggleVeri bilimi yarışmaları, veri kümeleri ve ücretsiz GPU'lu not defterleri sunan topluluk platformu.KiroKiro (AWS)Amazon Web Services'in, kod yazmadan önce gereksinim, tasarım ve görev belgeleri üreten spesifikasyon odaklı yapay zekâ IDE'si.Konteyner / DockerContainer / DockerUygulama ve bağımlılıklarını taşınabilir, izole paketler halinde çalıştıran teknoloji; model dağıtımının standardı.KubernetesKonteynerleri kümeler üzerinde dağıtıp ölçekleyen orkestrasyon platformu.LangChainLLM uygulamaları için model, araç, istem ve bellek bileşenlerini ortak arayüzlerle birleştiren açık kaynak Python/JS framework'ü; 1.0 sürümünden beri LangGraph üzerine kurulu hazır ajan döngüsü sunar.LangfuseAçık kaynak LLM gözlemlenebilirlik, istem yönetimi ve değerlendirme platformu.LangGraphLangChain ekibinin, ajan iş akışlarını durum tutan düğüm ve kenarlardan oluşan bir graf olarak tanımlamayı sağlayan bağımsız, düşük seviyeli orkestrasyon kütüphanesi; kalıcı durum, döngüler ve insan onayı adımlarını destekler.LangSmithLangChain ekibinin LLM uygulamaları için izleme ve değerlendirme platformu.LiteLLMFarklı sağlayıcıların API'lerini OpenAI uyumlu tek arayüze çeviren açık kaynak kütüphane/ağ geçidi.llama.cppLLM'leri CPU ve tüketici donanımında verimli çalıştıran, GGUF formatını kullanan açık kaynak C/C++ çıkarım motoru.LlamaIndexRAG uygulamaları için veri bağlama ve indeksleme framework'ü.LM StudioAçık ağırlıklı modelleri masaüstünde grafik arayüzle çalıştıran uygulama.Manus2025'te genel amaçlı otonom ajan olarak öne çıkan, araştırma, kodlama ve web işlerini kendi bulut ortamında yürüten ajan ürünü. Meta Aralık 2025'te yaklaşık 2 milyar dolara satın almıştı; Çin'in Nisan 2026'daki iptal kararının ardından Meta'dan ayrıldı ve Tencent'in en büyük ortak olduğu yatırımcı grubunun geri alımıyla yeniden bağımsız şirkete dönüyor.MCP DenetleyiciMCP InspectorMCP sunucularını geliştirirken araçlarını, kaynaklarını ve istem şablonlarını görsel arayüz veya komut satırıyla test edip hata ayıklamaya yarayan resmî geliştirici aracı.Meta MuseMuse (Meta)Meta'nın Eylül 2026'da çıkardığı, Meta bulutundaki özel bir sanal makinede tarayıcısıyla çalışıp e-posta gönderme, seyahat ayarlama ve alışveriş gibi işleri kullanıcı adına yapan kişisel ajan.MidjourneyEstetik kalitesiyle bilinen, Discord ve web üzerinden çalışan görsel üretim servisi.MilvusAçık kaynak, ölçeklenebilir vektör veritabanı.MLflowDeney takibi, model kayıt defteri ve LLM izleme için açık kaynak MLOps platformu.n8n / Make / ZapierAz kodla veya kodsuz otomasyon akışları kurmayı sağlayan, yapay zekâ adımları içeren iş akışı araçları.NotebookLMGoogle'ın kullanıcının kendi belgelerine dayalı araştırma ve sesli özet (podcast) üreten aracı.OllamaBüyük dil modellerini yerel makinede çalıştırmayı kolaylaştıran araç.ONNX RuntimeONNX formatındaki modelleri farklı donanımlarda hızlı çalıştıran çapraz platform çıkarım motoru.OpenAI Agents SDKOpenAI'nin ajan, devretme ve koruyucu bariyer yapılarıyla çoklu ajan uygulaması kurmayı sağlayan hafif SDK'sı.OpenAI APIOpenAI modellerine (metin, görsel, ses, gömme) programatik erişim sağlayan arayüz; güncel ana uç noktası araç kullanımı ve durum yönetimini destekleyen Responses API'dir, eski Assistants API 26 Ağustos 2026'da kapatıldı. Formatı birçok sağlayıcı tarafından uyumluluk standardı olarak benimsenir.OpenClawPeter Steinberger'ın geliştirdiği, eski adları Clawdbot ve Moltbot olan, yerelde çalışıp dosyalara, betiklere ve tarayıcıya erişen, WhatsApp ve Slack gibi sohbet uygulamalarından yönetilen açık kaynak kişisel ajan; Temmuz 2026'dan beri kâr amacı gütmeyen OpenClaw Foundation çatısında yürütülüyor.OpenCodeTerminalde çalışan, birçok model sağlayıcısını destekleyen açık kaynak kodlama ajanı.OpenLLMetryTraceloop'un geliştirdiği, OpenAI, Anthropic, LangChain gibi kütüphanelere yapılan LLM çağrılarını OpenTelemetry izlerine otomatik dönüştüren açık kaynak enstrümantasyon kütüphanesi; Traceloop Mart 2026'da ServiceNow tarafından satın alındı.OpenRouterYüzlerce modele tek API anahtarıyla erişim sağlayan model toplayıcı servis.Perplexity AIKaynaklı yanıt üreten yapay zekâ arama motoru; yanıt motoru kategorisinin öncüsü.Perplexity CometComet (Perplexity)Perplexity'nin, gezinilen sayfalar hakkında soru sormayı ve tarayıcıdaki görevleri yapay zekâya devretmeyi sağlayan tarayıcısı.pgvectorPostgreSQL'e vektör saklama ve benzerlik araması ekleyen eklenti.PineconeBulut tabanlı, yönetilen vektör veritabanı servisi.Pydantic AITip güvenli, yapılandırılmış çıktı odaklı Python ajan framework'ü.PyTorchMeta kökenli, araştırma ve endüstride en yaygın kullanılan açık kaynak derin öğrenme kütüphanesi.RayDağıtık Python uygulamaları ve ölçekli model eğitimi/sunumu için açık kaynak çerçeve.Responses APIOpenAI'nin, tek istekte web araması, dosya araması, kod çalıştırma ve MCP gibi yerleşik araçları kullanabilen, konuşma durumunu sunucuda tutabilen ana API'si; Ağustos 2026'da kapatılan Assistants API'nin yerini aldı.RunwayVideo üretim ve düzenleme modelleri (Gen-4, sesli video üreten Gen-4.5) ile film/reklam araçları geliştiren ABD'li şirket; Aralık 2025'ten beri etkileşimli dünya modelleri de geliştiriyor.scikit-learnKlasik makine öğrenmesi algoritmaları için standart Python kütüphanesi.Semantic KernelMicrosoft'un LLM'leri .NET, Python ve Java uygulamalarına eklenti ve fonksiyon çağrısıyla bağlayan SDK'sı; Nisan 2026'dan beri yeni özellikler halefi Microsoft Agent Framework'te geliştiriliyor, SK yalnızca bakım desteği alıyor.SentencePieceDilden bağımsız, ham metinden alt kelime token'ları üreten tokenizasyon kütüphanesi.SGLang / TensorRT-LLMYüksek performanslı LLM sunumu için yaygın iki açık kaynak çıkarım motoru: SGLang (önek önbelleği için RadixAttention kullanır) ve NVIDIA'nın kendi GPU'larına özel optimize ettiği TensorRT-LLM.smolagentssmolagents (Hugging Face)Kod yazarak eylem alan ajanlar için Hugging Face'in minimal framework'ü.Suno / UdioMetin isteminden söz, vokal ve enstrümanlarıyla tam şarkı üreten müzik platformları; 2025 sonunda bazı büyük plak şirketleriyle telif davalarını uzlaşmayla kapatıp indirme kısıtlamaları getirdiler, Suno Eylül 2026'da lisanslı müzikle eğitilmiş v6 modellerine geçti.TensorFlow / KerasGoogle'ın derin öğrenme kütüphanesi TensorFlow ve yüksek seviyeli API Keras; Keras 3'ten beri Keras aynı kodu JAX, PyTorch veya TensorFlow üzerinde çalıştırabilir. TensorFlow araştırmada PyTorch ve JAX'in gerisinde kalsa da üretim ve mobilde (LiteRT) kullanılır.tiktokenOpenAI'nin hızlı BPE tokenizer kütüphanesi; token sayımı ve maliyet tahmini için yaygın kullanılır.Transformers KütüphanesiTransformers (Hugging Face)Binlerce ön eğitimli modeli tek arayüzle indirip kullanmayı sağlayan Hugging Face kütüphanesi.Unsloth / Axolotl / TRLAçık modellerde verimli ince ayar (LoRA, SFT, DPO, GRPO) için kullanılan kütüphaneler.Vercel AI SDKWeb uygulamalarına akışlı LLM arayüzleri eklemek için TypeScript kütüphanesi.Vertex AIVertex AI (Gemini Enterprise Agent Platform)Google Cloud'un model eğitimi, Gemini ve üçüncü taraf modellere erişim ve dağıtım platformu; Nisan 2026'da ADK, Agent Runtime gibi ajan araçlarını da kapsayacak şekilde Gemini Enterprise Agent Platform adını aldı.vLLMYüksek verimli LLM sunumu için PagedAttention kullanan açık kaynak çıkarım motoru.QdrantRust ile yazılmış, filtrelemede güçlü açık kaynak vektör veritabanı.WeaviateAçık kaynak, anlamsal aramaya odaklı vektör veritabanı.Weights & BiasesWeights & Biases (W&B)Deney takibi ve model eğitimi görselleştirme platformu.
hepsi bu kadar! ✎

tüm bölümler

Ana SayfaYZ HaberleriYZ TerimleriYZ Linkleri

konular

açık ağırlıklı modelanthropicapplebilimchatgptclaudecodexçingeminigooglegörsel üretimigrokkodlamametamicrosoftmusenvidiaopenaises ajanısiber güvenlikvideo üretimiyapay zekâ ajanlarıyapay zekâ güvenliğixai

takip et

YouTubeInstagramMMedium