bugünün notları ✎

Teknoloji Notlarım

bölüm

Yapay Zekâ Terimleri

1126 terim · Ö harfinde 27

ÖdülRewardOrtamın bir eylemin ne kadar iyi olduğunu bildiren sayısal geri bildirim sinyali.Ödül HacklemeReward HackingModelin hedeflenen davranışı gerçekten öğrenmeden ödül sinyalindeki boşlukları sömürerek yüksek puan alması.Ödül ModeliReward Modelİnsan tercihlerinden öğrenip bir yanıtın ne kadar 'iyi' olduğunu puanlayan model; RLHF'de politika modelini eğitmek için kullanılır.Ödül ŞekillendirmeReward ShapingÖğrenmeyi hızlandırmak için ödül fonksiyonuna ek yönlendirici sinyaller eklenmesi.Öğrenme OranıLearning RateParametrelerin her adımda ne kadar güncelleneceğini belirleyen hiperparametre.Öklid MesafesiEuclidean Distanceİki nokta/vektör arasındaki düz çizgi mesafesi.Ölçeklendirme YasalarıScaling LawsModel boyutu, veri miktarı ve hesaplama gücü arttıkça kaybın öngörülebilir biçimde (kuvvet yasasıyla) azaldığını gösteren ampirik kurallar (Kaplan, Chinchilla). Son yıllarda çıkarım anında harcanan hesaplamanın da performansı benzer şekilde ölçeklendirdiği görülmüştür.Ön Doldurma / Kod Çözme AşamasıPrefill / Decode PhaseÇıkarımın iki aşaması: istemin toplu işlendiği prefill ve token'ların tek tek üretildiği decode.Ön EğitimPretrainingModelin trilyonlarca token'lık genel veriyle, genellikle sonraki token'ı tahmin etme gibi kendi kendine gözetimli bir hedefle ilk kez eğitildiği en pahalı aşama; dil ve dünya bilgisinin büyük kısmı burada edinilir.Ön Eğitim SonrasıPost-trainingÖn eğitimden sonra gelen SFT, RLHF, DPO gibi tüm hizalama ve yetenek kazandırma aşamalarının genel adı.Önbellek Destekli ÜretimCAG (Cache-Augmented Generation)Bilgiyi önceden bağlam önbelleğine yükleyerek çıkarım sırasında getirmeyi azaltan yaklaşım.Öneri SistemleriRecommender SystemsKullanıcının geçmiş davranış ve tercihlerine göre içerik veya ürün öneren yapay zekâ sistemleri.ÖnyargıBiasModelin veriden kaynaklanan sistematik, adaletsiz eğilimi.Örnekleme İsteğiSampling (MCP)MCP sunucusunun kendi model erişimi olmadan, istemciden onun dil modeliyle bir yanıt üretmesini istemesi; kullanıcı isteği ve sonucu onaylayabilir. Temmuz 2026 spesifikasyonunda kullanımdan kaldırılma sürecine alındı, en az bir yıl daha desteklenecek.ÖrnekleyiciSampler / SchedulerDifüzyon sürecinde gürültü giderme adımlarını yöneten algoritma (Euler, DPM++ vb.).Öz DikkatSelf AttentionBir dizinin kendi içindeki token'lar arası ilişkileri hesaplayan dikkat türü.Öz TutarlılıkSelf ConsistencyBirden fazla akıl yürütme yolunun sonuçlarını karşılaştırıp en tutarlısını seçme tekniği.Öz YansımaSelf ReflectionModelin kendi hatalarını fark edip düzeltme girişimi.Öz-İyileştiren Yapay ZekâSelf-improving AI / Recursive Self-ImprovementYapay zekânın kendi eğitim verisini, kodunu veya mimarisini geliştirerek yeteneklerini artırması senaryosu.Özel GPT'ler / Gem'lerCustom GPTs / GemsKullanıcının belirli bir amaç için talimat ve bilgi dosyalarıyla özelleştirdiği asistan sürümleri.Özel Nitelikli Kişisel VeriSpecial Categories of Personal Data (KVKK md. 6)KVKK'nın 6. maddesinde sayılan ve daha sıkı korunan veriler: ırk, etnik köken, siyasi düşünce, din, sağlık, cinsel hayat, ceza mahkûmiyeti, biyometrik ve genetik veriler gibi; işlenmesi ancak kanundaki sınırlı şartlarla mümkündür ve yapay zekâ projelerinde ayrıca risk değerlendirmesi gerektirir.Özel TalimatlarCustom InstructionsKullanıcının tüm sohbetlerde geçerli olacak kalıcı tercihlerini (ton, dil, format) tanımladığı ayar.Özel Token'larSpecial Tokens (BOS/EOS/PAD)Dizinin başlangıcı, sonu, dolgu veya rol ayrımı gibi yapısal bilgileri taşıyan ayrılmış token'lar.ÖzetlemeSummarizationUzun bir metnin ana bilgilerini koruyarak kısaltılması (çıkarımsal veya soyutlayıcı).Öznitelik DeposuFeature StoreEğitim ve çıkarımda tutarlı öznitelikler sunan merkezi öznitelik yönetim sistemi.Öznitelik MühendisliğiFeature EngineeringHam veriden modelin daha iyi öğrenmesini sağlayacak anlamlı özniteliklerin türetilmesi.Özyinelemeli Dil ModeliRLM (Recursive Language Model)Çok uzun bir girdiyi tek seferde okumak yerine parçalara ayırıp kendini özyinelemeli olarak çağırarak işleyen model yaklaşımı.

tüm bölümler

Ana SayfaYZ HaberleriYZ TerimleriYZ Linkleri

konular

açık ağırlıklı modelanthropicapplebilimchatgptclaudecodexçingeminigooglegörsel üretimigrokkodlamametamicrosoftmusenvidiaopenaises ajanısiber güvenlikvideo üretimiyapay zekâ ajanlarıyapay zekâ güvenliğixai

takip et

YouTubeInstagramMMedium