bugünün notları ✎

Teknoloji Notlarım

bölüm

Yapay Zekâ Terimleri

1126 terim · C harfinde 28

C2PAC2PA (Coalition for Content Provenance and Authenticity)Adobe, Microsoft, Google, OpenAI gibi şirketlerin içerik kaynağı için geliştirdiği açık teknik standart; içeriğe kriptografik imzalı üretim ve düzenleme geçmişi ekler.Canary / Mavi-Yeşil DağıtımCanary / Blue-Green DeploymentYeni sürümün önce küçük bir trafik dilimine (canary) veya paralel ortama (mavi-yeşil) alınarak riskin azaltılması.Canvas / ArtifactsUzun metin veya kodun sohbetin yanında ayrı bir panelde düzenlenebilir biçimde gösterilmesi.CAPTCHA'Bilgisayarları ve insanları ayırt etmek için tamamen otomatik açık Turing testi'nin İngilizce kısaltması; Carnegie Mellon Üniversitesi'nde Manuel Blum liderliğinde Luis von Ahn ve arkadaşlarının geliştirip 2003'teki makaleleriyle tanımladığı, bozuk harf okuma veya resim seçimi gibi görevlerle kullanıcının insan olup olmadığını anlamaya çalışan ters Turing testi. Yapay zekâ bu görevlerin çoğunu çözebildiği için tarayıcı ve davranış sinyallerine dayalı yöntemler öne çıkmaktadır.ChatGPT AtlasOpenAI'nin Ekim 2025'te çıkardığı, ChatGPT'nin yerleşik olduğu ve ajan moduyla sayfalarda kullanıcı adına işlem yapabilen yapay zekâ tarayıcısı; 9 Ağustos 2026'da kapatıldı, tarayıcı özellikleri ChatGPT masaüstü uygulamasına taşındı.ChatGPT DotsDots (OpenAI)OpenAI'nin Eylül 2026'da tanıttığı, ad ve avatar verilebilen, Slack, Teams ve ChatGPT üzerinden çalışıp kodlama dahil iş görevlerini üstlenen, sürekli açık iş ajanları.ChatGPT vs GPTChatGPT son kullanıcı ürünüdür; GPT ise arkasındaki model ailesidir. Ürün ile model ayrımı tüm sağlayıcılar için geçerlidir.ChatGPT'nin ÇıkışıChatGPT Launch (2022)OpenAI'nin 30 Kasım 2022'de ChatGPT'yi ücretsiz bir araştırma önizlemesi olarak yayımlaması; UBS analistlerinin Similarweb verilerine dayanan tahminine göre Ocak 2023'te aylık 100 milyon aktif kullanıcıya ulaşarak üretken yapay zekâyı kitlelere taşıdı ve sektörde büyük bir yarışı başlattı.Checkpoint Dosyası.ckptEğitim durumunu (ağırlık + optimizasyon) kaydeden dosya; görsel üretim topluluğunda model dosyası olarak da kullanılır.ChromaHafif, açık kaynak vektör veritabanı.Cihaz Üzerinde ÇıkarımOn-device InferenceModel çıkarımının bulut yerine doğrudan kullanıcı cihazında yapılması.ClaudeAnthropic tarafından geliştirilen büyük dil modeli ailesi.Claude Agent SDKAnthropic'in Claude Code altyapısını geliştiricilere açan, araç ve dosya erişimli ajan kurma kiti.Claude CodeAnthropic'in terminalde (ayrıca IDE ve web üzerinden) çalışan, depoyu okuyup değiştirebilen, komut ve test çalıştırabilen kodlama ajanı.Claude DuetClaude Duet (Anthropic)Anthropic'in 21 Ekim 2026'da araştırma önizlemesi olarak açtığı, bulutta kendi sanal makinesi ve tarayıcısıyla çalışan proaktif kişisel ajan; bağlı e-posta, takvim ve iş uygulamalarını birkaç saatte bir tarayıp dikkat gerekenleri bildirir, işleri arka planda yürütür. Gönderme, ödeme, imzalama ve silme kullanıcı onayı gerektirir; hesaplar arası para aktarma ve menkul kıymet işlemleri onayla bile yapılamaz.Claude Opus / Sonnet / HaikuClaude ailesinin büyükten küçüğe üç kademesi: en yetenekli, dengeli ve en hızlı.ClineVS Code eklentisi ve CLI olarak çalışan, yerel modeller dahil farklı modellerle kullanılabilen açık kaynak kodlama ajanı.CodexOpenAI'nin kodlama ajanı ailesi; bulutta görev yürüten Codex ajanını, terminalde çalışan açık kaynak Codex CLI'ı, IDE eklentisini ve Şubat 2026'da çıkan masaüstü uygulamasını kapsar.Coğrafi Geri TaşımaGeopatriationJeopolitik riskleri azaltmak için veri ve iş yüklerinin küresel genel bulutlardan egemen, bölgesel veya şirket içi altyapılara taşınması.CohereKurumsal RAG, gömme ve yeniden sıralama modellerine odaklanan şirket (Command, Embed, Rerank).ComfyUI / Automatic1111Açık kaynak görsel ve video üretim modellerini yerel olarak çalıştırmak için kullanılan arayüzler; ComfyUI düğüm tabanlı iş akışı kurmayı, Automatic1111 ise klasik web arayüzünü sunar.ControlNetDifüzyon modelini kenar, poz, derinlik gibi yapısal koşullarla yönlendirmeyi sağlayan eklenti mimarisi.Copilot vs AjanCopilot vs Agentİnsanın yanında öneri sunan asistan (copilot) ile görevi bağımsız yürüten sistem (ajan) arasındaki ürün ayrımı.Core ML.mlmodel / .mlpackageApple cihazlarda cihaz üzerinde çıkarım için model formatı.CrewAIÇoklu ajan iş birliğini kolaylaştıran açık kaynak framework.CSV Dosyası.csvVirgülle ayrılmış tablo verisi formatı; veri kümesi ve değerlendirme verisi aktarımında yaygın kullanılır.CUDANVIDIA GPU'larında genel amaçlı paralel programlama platformu; yapay zekâ yazılım ekosisteminin fiili standardı.Cursor / Windsurf (Devin Desktop)VS Code tabanlı, yapay zekâ yerleşik kod editörleri; sohbet, kod tabanı indeksleme ve çok dosyada değişiklik yapan ajan modu sunar. Windsurf, Cognition'a geçtikten sonra Haziran 2026'da Devin Desktop adını aldı.

tüm bölümler

Ana SayfaYZ HaberleriYZ TerimleriYZ Linkleri

konular

açık ağırlıklı modelanthropicapplebilimchatgptclaudecodexçingeminigooglegörsel üretimigrokkodlamametamicrosoftmusenvidiaopenaises ajanısiber güvenlikvideo üretimiyapay zekâ ajanlarıyapay zekâ güvenliğixai

takip et

YouTubeInstagramMMedium