Tümüüretken yapay zekâ565makine öğrenmesi197yapay zekâ ajanları98yapay zekâ araçları89model eğitimi81yapay zekâ güvenliği64çıkarım57yapay zekâ şirketleri48yapay zekâ modelleri48rag48framework46benchmark46değerlendirme46model mimarileri44yeni nesil yapay zekâ43mlops42yapay zekâ temelleri39llmops37gözlemlenebilirlik36token35transformer35yapay zekâ yönetişimi32yapay zekâ donanımı30yapay zekâ tarihi29yapay zekâ etiği29regülasyon29bilgi yönetimi28dosya formatları27kodlama25üretken medya25multimodal25görsel üretimi25doğal dil işleme23veri güvenliği22gizlilik22pekiştirmeli öğrenme21yapay zekâ maliyeti20sohbet robotları19yapay zekâ iş dünyası17robotik16fiziksel yapay zekâ16içerik doğrulama13mcp5xai3hugging face3openai2anthropic2perplexity2neuralink2az örnekle öğrenme1euclidean distance1ann search1yaklaşık en yakın komşu arama1vector store1vektör deposu1nearest neighbor1en yakın komşu1hierarchical navigable small world1hnsw1dot product1
Sadakat / Temellendirme SkoruFaithfulness / GroundednessYanıtın verilen bağlama ne kadar sadık kaldığını ölçen RAG metriği.Safetensors.safetensorsHugging Face'in güvenli ve hızlı model ağırlığı formatı; pickle'ın güvenlik açıklarını gidermek için geliştirildi.SağlamlıkRobustnessBir modelin gürültülü/beklenmedik girdilere karşı kararlılığı.Samanlıkta İğne TestiNeedle in a HaystackUzun bağlamın rastgele bir yerine gizlenen bilginin model tarafından bulunup bulunamadığını test eden uzun bağlam değerlendirmesi.Saniyedeki Kayan Nokta İşlemiFLOPS (Floating Point Operations Per Second)Bir donanımın hesaplama hızını ölçen birim.Saniyedeki TokenTPS (Tokens per Second)Modelin çıkarım sırasında birim zamanda ürettiği token sayısı; hız ölçütü.Sapma TespitiDrift DetectionVeri veya model davranışındaki zaman içindeki değişimin tespiti.Satıcıya BağımlılıkVendor Lock-inTek bir sağlayıcının API, format veya ekosistemine bağımlı kalıp geçiş maliyetinin yükselmesi riski.Sayı FormatlarıFP32 / FP16 / BF16 / FP8 / FP4 / INT8 / INT4Ağırlık ve hesaplamalarda kullanılan sayısal hassasiyet düzeyleri; düşük hassasiyet bellek ve hız kazandırır. Blackwell nesliyle donanım desteği gelen FP4 formatları (MXFP4, NVFP4) artık büyük modellerin eğitim ve sunumunda kullanılıyor.scikit-learnKlasik makine öğrenmesi algoritmaları için standart Python kütüphanesi.Self-RAG / Corrective RAGSelf-RAG / CRAGModelin getirilen belgelerin kalitesini kendisinin değerlendirip gerekirse yeniden getirme veya web araması yaptığı RAG türleri.Semantic KernelMicrosoft'un LLM'leri .NET, Python ve Java uygulamalarına eklenti ve fonksiyon çağrısıyla bağlayan SDK'sı; Nisan 2026'dan beri yeni özellikler halefi Microsoft Agent Framework'te geliştiriliyor, SK yalnızca bakım desteği alıyor.Sembolik Yapay ZekâSymbolic AI (GOFAI)Bilgiyi açık kurallar ve mantıksal semboller olarak temsil eden, öğrenme yerine akıl yürütmeye dayanan klasik yapay zekâ yaklaşımı.Sensör FüzyonuSensor FusionKamera, LiDAR, IMU gibi farklı sensör verilerinin birleştirilerek daha güvenilir algı elde edilmesi.SentencePieceDilden bağımsız, ham metinden alt kelime token'ları üreten tokenizasyon kütüphanesi.Sentetik MedyaSynthetic MediaYapay zekâ ile üretilen veya değiştirilen her türlü görsel, ses ve video içeriğin genel adı.Sentetik VeriSynthetic DataYapay olarak (genellikle bir model tarafından) üretilen eğitim verisi.Sermaye Gideri ve İşletme GideriCapEx vs OpExYapay zekâ altyapısında şirket içi GPU sunucusu ve veri merkezi gibi peşin yatırım (CapEx) ile bulut GPU'su veya API gibi kullandıkça ödenen gider (OpEx) arasındaki seçim; yüksek ve sürekli kullanımda CapEx, değişken ve belirsiz kullanımda OpEx genelde daha avantajlıdır.Ses AjanıVoice AgentTelefon veya sesli arayüz üzerinden gerçek zamanlı konuşarak görev yürüten ajan.Ses KlonlamaVoice CloningKısa bir kayıttan bir kişinin ses karakteristiğini öğrenip yeni konuşma üretme.Ses ModuVoice ModeAsistanla yazmadan, konuşarak gerçek zamanlı etkileşim kurma özelliği.Sesten GörseleSpeech-to-ImageKonuşma girdisinden görsel üreten dönüşüm türü.Sesten Görsele (Genel)Audio-to-ImageSes verisinden görsel üreten deneysel dönüşüm türü.Sesten MetneSpeech-to-Text (ASR)Konuşmayı yazılı metne dönüştüren teknoloji; otomatik konuşma tanıma.Sesten Metne (Genel Ses)Audio-to-TextGenel ses verisini (konuşma dışı dahil) metne çeviren işlem.Sesten SeseSpeech-to-SpeechBir konuşmayı doğrudan başka bir konuşmaya (farklı dil/ses) dönüştüren işlem.Sesten Sese (Genel Ses)Audio-to-AudioKonuşma dışı ses kayıtlarını da kapsayan ses dönüşümü (müzik ayrıştırma, gürültü giderme vb.).Sesten VideoyaAudio-to-VideoSes verisinden video içeriği üreten dönüşüm türü.Seyrek / Doğrusal DikkatSparse / Linear AttentionDikkatin ikinci dereceden maliyetini azaltmaya yönelik yaklaşık dikkat türleri.Seyrek GömmeSparse Embedding (SPLADE)Kelime dağarcığı boyutunda, çoğu sıfır olan öğrenilmiş vektör temsili; anahtar kelime aramasının nöral karşılığı.Seyrek OtokodlayıcıSAE (Sparse Autoencoder)Modelin iç aktivasyonlarını insan tarafından yorumlanabilir 'özelliklere' ayrıştırmak için kullanılan yorumlanabilirlik aracı.SGLang / TensorRT-LLMYüksek performanslı LLM sunumu için yaygın iki açık kaynak çıkarım motoru: SGLang (önek önbelleği için RadixAttention kullanır) ve NVIDIA'nın kendi GPU'larına özel optimize ettiği TensorRT-LLM.SHAPSHAP (SHapley Additive exPlanations)Oyun teorisindeki Shapley değerlerine dayanarak bir tahmini oluşturan katkıyı özellikler arasında adil biçimde paylaştıran açıklanabilirlik yöntemi; hem tekil tahminleri hem de modelin genel davranışını açıklamada kullanılır.SıcaklıkTemperatureToken olasılık dağılımını keskinleştiren veya düzleştiren örnekleme parametresi; 0'a yakın değerler en olası token'ları seçtirerek tutarlı çıktı verir, yüksek değerler çeşitliliği artırır. Bazı akıl yürütme modellerinde ayarlanamaz.Sıfır Örnekle ÖğrenmeZero-shot LearningModelin hiç örnek verilmeden yeni bir görevi yerine getirebilmesi.Sıfır Veri SaklamaZDR (Zero Data Retention)Sağlayıcının API isteklerini ve yanıtlarını işlem sonrasında hiç saklamaması politikası.Sınıf DengesizliğiClass ImbalanceBazı sınıfların diğerlerinden çok daha fazla örneğe sahip olması; modelin azınlık sınıfı öğrenmesini zorlaştırır.SınıflandırmaClassificationBir girdiyi önceden tanımlı kategorilerden birine atama görevi.Sınır ModelFrontier ModelBir alanda o anki en gelişmiş, yeteneklerin sınırını zorlayan en güncel model.Sır YönetimiSecrets ManagementAPI anahtarları, erişim token'ları ve şifrelerin koda gömülmeden güvenli bir kasada saklanıp yönetilmesi.Simülasyon OrtamıSimulation Environment (Isaac Sim, MuJoCo)Robot politikalarının güvenli ve hızlı biçimde eğitildiği fizik tabanlı sanal ortamlar.Simülasyondan GerçeğeSim-to-RealSimülasyonda öğrenilen politikanın gerçek dünyaya aktarılması; robotikte temel zorluk.Sinir AğlarıNeural NetworksBeynin nöron yapısından esinlenen, katmanlı düğümlerden oluşan hesaplama modelleri.Sinir İşlem BirimiNPU (Neural Processing Unit)Yapay zekâ çıkarımı için optimize edilmiş, genelde cihaz içi özel işlemci.Sistem İstemiSystem PromptModelin genel davranışını belirleyen, geliştirici tarafından verilen üst düzey talimat.Sistem İstemi SızıntısıPrompt Leaking / System Prompt ExtractionSaldırganın modeli gizli sistem istemini ifşa etmeye ikna etmesi.Sistem KartıSystem CardBir modelin güvenlik değerlendirmelerini, risklerini ve alınan önlemleri belgeleyen yayın (OpenAI, Anthropic).Skill Tanım DosyasıSKILL.mdBir Agent Skill'in zorunlu dosyası: başta adı ve ne zaman kullanılacağını anlatan açıklamayı içeren YAML bölümü, ardından Markdown talimatlar bulunur; ajan başlangıçta yalnızca ad ve açıklamayı okur, tam metni gerektiğinde yükler.SLA / SLOHizmet seviyesi anlaşması ve hedefi; gecikme, erişilebilirlik gibi taahhüt edilen ölçütler.smolagentssmolagents (Hugging Face)Kod yazarak eylem alan ajanlar için Hugging Face'in minimal framework'ü.SoftmaxHam skorları (logit) toplamı 1 olan olasılık dağılımına çeviren fonksiyon.Sohbet / TurChat / TurnKullanıcı ile asistan arasındaki tek bir mesaj-yanıt çifti (tur) ve bu turlardan oluşan konuşma.Sohbet BotuChatbotKullanıcıyla doğal dilde, kurallara veya yapay zekâya dayalı sohbet eden yazılım.Sohbet ŞablonuChat TemplateSistem, kullanıcı ve asistan mesajlarını modelin eğitildiği biçimde özel token'larla düzenleyen şablon.Sonlandırma Koşulu / Maks. İterasyonTermination Condition / Max IterationsAjan döngüsünün ne zaman duracağını belirleyen kural ve sonsuz döngüyü önleyen adım sınırı.Sonraki Token TahminiNext Token PredictionDil modellerinin temel eğitim hedefi: verilen bağlamdan sonra gelecek token'ın olasılığını tahmin etmek.SoraOpenAI'nin metinden video üreten modeli ve aynı adlı sosyal video uygulaması; Sora 2 ile sesli video üretimine geçti ancak OpenAI Mart 2026'da hizmeti sonlandırma kararını açıkladı, uygulama Nisan, API Eylül 2026'da kapandı.Sorgu Yeniden Yazma / GenişletmeQuery Rewriting / ExpansionKullanıcı sorgusunun daha iyi getirme için LLM ile yeniden ifade edilmesi veya eş anlamlılarla genişletilmesi.Soru CevaplamaQuestion Answering (QA)Verilen bir metin veya bilgi kaynağından soruya doğru yanıt üretme görevi.Sorumlu Yapay ZekâResponsible AIYapay zekânın adil, şeffaf, güvenli ve hesap verebilir biçimde geliştirilip kullanılmasını hedefleyen ilke ve pratikler bütünü.Sözcük Türü EtiketlemePOS TaggingHer kelimenin isim, fiil, sıfat gibi dil bilgisel türünün belirlenmesi.Sözdizimsel AyrıştırmaParsingCümlenin dil bilgisel yapısının (bağımlılık ağacı) çıkarılması.SpanBir iz (trace) içindeki tek bir işlem/adım birimi.Spekülatif Kod ÇözmeSpeculative DecodingKüçük bir modelin önerdiği token'ları büyük modelin doğruladığı hızlandırma tekniği.Spesifikasyon Odaklı GeliştirmeSpec-driven DevelopmentÖnce ayrıntılı bir gereksinim/spesifikasyon belgesi yazıp kodu bu belgeden ajana ürettirme yaklaşımı.Spesifikasyon OyunuSpecification GamingModelin görevin lafzını yerine getirip ruhunu ihlal etmesi; ödül hackleme ile yakın kavram.Stable Diffusion / Stability AIAçık ağırlıklı görsel üretim modellerinin öncüsü; yerel görsel üretim ekosistemini başlattı.Stil LoRA'sıStyle LoRABelirli bir sanat stili, karakter veya ürünü modele öğretmek için eğitilmiş küçük LoRA ağırlık dosyası.Stil TransferiStyle TransferBir görsel/videonun içeriğini koruyup başka bir görsel stilini uygulama.Stokastik Gradyan İnişiSGD (Stochastic Gradient Descent)Küçük örnek gruplarıyla çalışan gradyan inişi varyantı.Suno / UdioMetin isteminden söz, vokal ve enstrümanlarıyla tam şarkı üreten müzik platformları; 2025 sonunda bazı büyük plak şirketleriyle telif davalarını uzlaşmayla kapatıp indirme kısıtlamaları getirdiler, Suno Eylül 2026'da lisanslı müzikle eğitilmiş v6 modellerine geçti.Sunucusuz ÇıkarımServerless InferenceAltyapı yönetmeden, kullanıma göre otomatik ölçeklenen ve faturalanan model sunumu.Süper AjanSuper AgentFarklı uygulama ve ortamlarda çalışan, alt ajanları ve araçları koordine ederek kullanıcı adına uçtan uca iş yürüten üst düzey ajan.Süper HizalamaSuperalignmentİnsandan daha zeki sistemlerin insan değerleriyle uyumlu kalmasını sağlama araştırma alanı.Süper Yapay ZekâASI (Artificial Superintelligence)İnsan zekâsını her alanda aşan varsayımsal yapay zekâ seviyesi.Sürekli Entegrasyon / Sürekli DağıtımCI/CDKod değişikliklerinin otomatik test edilip dağıtıldığı geliştirme pratiği.Sürekli Öğrenen AjanContinually Learning AgentKullanım sırasında deneyimlerinden kalıcı olarak öğrenen, zamanla gelişen ajan vizyonu.Sürekli ÖğrenmeContinual LearningModelin önceki bilgisini korurken zaman içinde yeni veri ve görevlerden öğrenmeye devam etmesi.Sürekli Ön EğitimContinued PretrainingÖn eğitimli modelin yeni bir alan veya dilin ham verisiyle ek ön eğitime tabi tutulması.Sürekli YığınlamaContinuous BatchingFarklı kullanıcıların isteklerini token düzeyinde dinamik olarak birleştirip GPU kullanımını artıran sunum tekniği.SürüSwarmÇok sayıda basit ajanın birlikte hareket ederek karmaşık davranış oluşturması.Sürüm İzlemeVersion TrackingBir uygulama veya ajanın her sürümünde kullanılan model, istem, kod ve yapılandırmanın kaydedilip izlere ve değerlendirme sonuçlarına bağlanması; hangi değişikliğin kaliteyi veya maliyeti etkilediğini sürümler arasında karşılaştırmayı sağlar.Sürüm YönetimiVersioningModel, veri veya kodun farklı sürümlerinin takip edilmesi.SynthIDGoogle DeepMind'ın yapay zekâ üretimi görsel, ses, video ve metne görünmez filigran ekleyip tespit eden teknolojisi; Gemini ve Imagen çıktılarında kullanılır.SWE-benchGerçek GitHub sorunlarını çözüp depo testlerini geçirmeyi gerektiren kodlama ajanı benchmark'ı; uzun süre standart sayılan SWE-bench Verified alt kümesi, veri kirlenmesi ve hatalı testler nedeniyle 2026'da gözden düştü ve OpenAI gibi laboratuvarlar SWE-bench Pro'ya geçti.

Ana Sayfa
YZ Haberleri
YZ Terimleri
YZ Linkleri